Chợ phiên Cán Cấu họp vào thứ bảy hàng tuần, thêm các ngày lễ, tết trong năm. Từ tờ mờ sáng, từng dòng người Mông, Giáy từ bản làng kéo về, có người đi bộ, có người đi ngựa, mang theo dệt may, nông sản và gia súc.
Nếu đi sớm, bạn sẽ gặp đúng nhịp của phiên chợ trước khi khu mua bán đông lên. Chợ nằm ven tỉnh lộ 153, trên con đường đất đỏ nối thị trấn Bắc Hà với thị trấn Si Ma Cai trước sắp xếp.
Chợ nằm ở ven đường 153, nhìn ra ruộng bậc thang
Từ phía đường 153 nhìn vào, chợ không tách khỏi cảnh xung quanh mà nằm ngay trong thế đất của bản vùng cao. Bãi chợ nhỏ, những lều tạm và gian hàng chỉ dựng vào ngày họp chợ.
Xung quanh là ruộng bậc thang tầng lớp bám sườn núi, phía xa là núi rừng tây bắc. Đây là lý do phiên chợ này thường được nhắc cùng một nhịp đi chợ và một nhịp nhìn cảnh.
Chợ của người Mông Hoa, người Giáy và cách buôn bán của người Dao
Chợ Cán Cấu là chợ của người Mông Hoa và người Giáy nhưng lại thực hiện theo lối buôn bán của người Dao. Dấu mốc này cho thấy chợ không chỉ là nơi đổi hàng, mà còn là nơi giữ cách mua bán quen thuộc của vùng.
Trong chợ, hàng hóa được chia thành những khu riêng. Bà con mang đến rau quả, ngô, ớt, lạc, mía, sắn, chè shan, hoa quả, mật ong, rượu, trang phục thổ cẩm và đồ trang sức bạc.
Chợ trâu, nông sản và nhịp mua bán từ bản xuống chợ
Ngoài hàng nông thổ sản, chợ còn có chợ trâu; thanh niên từ các bản vùng cao xuống chợ dắt theo ngựa, trâu, lợn. Những con vật ấy làm cho hoạt động trao đổi ở đây thêm phần nhộn nhịp.
Với người đi chợ, đây là nơi có thể nhìn đủ cả một vòng sinh hoạt vùng cao: từ hàng nông sản đến đồ mặc, từ gia súc đến những món phục vụ đời sống hàng ngày của người dân.
Giờ họp, vị trí và lưu ý khi xem, mua
Điểm cần nhớ trước tiên là lịch họp: thứ bảy hàng tuần và các ngày lễ, tết trong năm. Nếu muốn thấy chợ đông người xuống, nên đi từ tờ mờ sáng khi người Mông, Giáy đã bắt đầu kéo về.
Chợ họp trên bãi đất nhỏ thuộc xã Cán Cấu, cách thành phố Lào Cai khoảng 80 km, ven tỉnh lộ 153. Khi mua thổ cẩm hay hàng thủ công, có thể thương lượng nhẹ nhàng nhưng nên giữ thái độ thân thiện, tôn trọng.
Một lưu ý khác là chuẩn bị cho việc mang hàng đi xa nếu bạn mua rượu ngô, thắng cố khô hay thổ cẩm. Với những mặt hàng này, nguồn nêu cần đóng gói cẩn thận để vận chuyển đường xa an toàn.
Nên nhìn gì để chuyến đi gọn mà đủ
Nếu chỉ có một buổi sáng, bạn có thể đi theo thứ tự: đến sớm, đứng ở ven đường 153 nhìn dòng người vào chợ, rồi đi qua các khu hàng nông sản và thổ cẩm. Sau đó mới ghé khu có gia súc nếu muốn xem nhịp mua bán rõ hơn.
Chợ phiên Cán Cấu không cần một lịch trình dài. Chỉ cần bám đúng ngày thứ bảy, đi đúng lúc trời còn sớm và giữ cách ứng xử chậm, nhẹ, bạn đã có đủ một lát cắt đời sống vùng cao từ chợ.
