Ở vùng cao Bắc Hà, vụ lúa mùa phụ thuộc nhiều vào nước mưa và nguồn nước sản xuất tại ruộng. Khi mạ đã đủ tuổi nhưng ruộng chưa có nước, bà con thường phải chờ mưa. Vì vậy, việc chuẩn bị nước và ruộng cần làm sớm, sát với diễn biến thời tiết ở địa phương.
Phạm vi áp dụng tại Lào Cai
Nội dung này phù hợp với các xã vùng cao Bắc Hà, nơi ruộng lúa một vụ thường ở nương, đồi cao và nguồn nước phụ thuộc nhiều vào mưa đầu hạ. Sau mùa nước đổ, bà con bước vào gieo cấy lúa một vụ. Ở những nơi có nước, có thể tranh thủ làm đất và cấy ngay khi thời tiết cho phép.
Dấu hiệu hoặc điều cần quan sát
Bà con cần nhìn vào lượng nước trên ruộng, tình trạng kênh mương thủy lợi và diễn biến mưa. Khi mạ đã đủ tuổi mà ruộng chưa có nước thì chưa thể gieo cấy. Nếu ruộng ở đầu nguồn có nước trước, có thể ưu tiên làm trước. Ruộng cuối nguồn hoặc nơi khó khăn về nước có thể phải chờ thêm.
Các bước nên thực hiện
- Kiểm tra lại hệ thống kênh mương thủy lợi trong khu vực ruộng.
- Tận dụng tối đa nguồn nước hiện có cho những diện tích có thể sản xuất.
- Khi có mưa và đủ nước, tuyên truyền, vận động gieo cấy ngay.
- Chuẩn bị sẵn mạ để kịp cấy khi ruộng đã có nước.
- Huy động lao động trong gia đình và hỗ trợ nhau trong thôn để cấy những thửa ruộng thuận nước trước.
Điều cần tránh và khi nào cần hỏi cán bộ chuyên môn
Không nên gieo cấy khi ruộng chưa có đủ nước. Không nên để ruộng cuối nguồn hoặc nơi khó khăn về nước bị bỏ sót mà chưa kiểm tra khả năng sản xuất. Khi hạn kéo dài, nắng nóng tiếp tục và việc gieo cấy gặp vướng mắc, bà con nên hỏi cán bộ chuyên môn, phòng ban liên quan hoặc chính quyền địa phương để được hướng dẫn theo tình hình thực tế. Việc này giúp chọn diện tích có thể làm trước và tránh chờ đợi không cần thiết.